راهنمای نگارش و تهیه پایان نامه کارشناسی ارشد و دکترای تخصصی
به نام خدا
دانشکده پزشکی
معاونت آموزش علوم پايه و تحصیلات تکمیلی
راهنمای نگارش و تهیه پایان نامه
کارشناسی ارشد و دکترای تخصصی
بسمه تعالی
راهنمای نگارش و تهیه پايا ن نامه كارشناسي ارشد (MSc) و دكترايتخصصي (Ph.D)
پايان نامه هاي کارشناسی ارشد و دکترای تخصصی که به اداره آموزش تحصيلات تکميلي دانشکده ي پزشکي ارائه مي شود بايد به ترتيب شامل بخش هاي زير باشد:
1- صفحات مقدماتي:
- صفحه ي روي جلد
- صفحه ي عنوان
- صفحه ي تقديم (اختياري حد اکثر در يک صفحه)
- صفحه ي تشکر و قدرداني (اختياري حد اکثر در يک صفحه)
- چکيده ي فارسي (حد اکثر 300 کلمه حد اکثر در يک صفحه)
- فهرست مطالب
- فهرست جدول ها، نمودارها و شکل ها
- صفحه علائم و اختصارات
- فهرست ضمائم و پيوست ها
- مقالات چاپ شده
2- متن اصلي:
- فصل اول: مقدمه (Introduction)
- فصل دوم: مروري بر مطالعات انجام يافته (Literature review)
- فصل سوم:مواد و روش ها (Materials and methods)
- فصل چهارم:نتايج (Results) شامل توضيحات، جدول ها و .....
- فصل پنجم:
- بحث (Discussion)
- نتيجه گيري (Conclusion)
- پيشنهادها (Suggestions)
- فصل ششم:
- منابع (References)
- ضمائم:
- چکيده ي انگليسي(Abstract) کمتر از 300 کلمه
- صفحه عنوان به انگليسي
- صفحه تصويب پايان نامه توسط هيئت داوران
- سایر موارد (مانند رضایت نامه، patent ، اخذ گرانت خاص و .....)
3- مشخصات كلي و ظاهري پايان نامه :
- کاغذ و تایپ
- فاصله سطرها و حاشيه ها
- شماره گذاري صفحات و بخش هاي پايان نامه
- جدول، شکل، نمودار و تصویر ها
- زير نويس ها
- ذکر اعداد و در صد در متن
- سيستم واحدها
- استفاده از کلمات لاتين در متن
- نحوه ي ارجاع در متن
- مشخصات جلد پايان نامه
- تکثير پايان نامه
1- صفحات مقدماتي:
- صفحه روی جلد: از بالاي صفحه تا پايين آن بترتيب: به نام خدا، آرم دانشگاه علوم پزشكي ایران، نام دانشگاه علوم پزشكي ایران، دانشكده پزشكي، مقطع تحصيلي، عنوان پايان نامه، نام دانشجو، نام استاد (اساتید) راهنما، سال فراغت از تحصيل.
تبصره: در عطف جلد، عنوان، اسم دانشجو، مقطع تحصیلی و سال نوشته شود.
- صفحه عنوان: اين صفحه كاملاً شبيه صفحه روي جلد خواهد باشد با اين تفاوت که نام اساتيد مشاور در زير نام اساتيد راهنما ذکر گردد و در انتهاي صفحه، جمله : «حق استفاده از مفاد پايان نامه براي دانشگاه علوم پزشكي ایران محفوظ است» نوشته شود.
- صفحه تقديم: حدالامکان در يك صفحه باشد. انتخاب فونت به عهده دانشجو است.
- صفحه تشكر و قدرداني: تقدير و تشكر از كليه افراد و بخش ها نير حدالامکان در يك صفحه باشد (انتخاب فونت به عهده دانشجو است).
- چكيده فارسي:شامل عنوان، مقدمه، هدف از اجراي پايان نامه، روش انجام كار، نتايج و نتيجه گيري نهايي باشد. لازم به ذكر است كه چكيده حد اكثر 300 كلمه (بدون عنوان و کلمات کلیدی) باشد. فونت تايپ شبيه متن اصلي و حتي الامكان در يك صفحه باشد.
تبصره : 1- تعداد کلمات کلیدی حداقل 3 و حد اکثر 5 کلمه بر اساس Data base باشد.
2- در چكيده از اشاره به تاريخچه، زمينه تحقيق، توصيف تكنيك ها، بحث وذكر منابع
خودداري گردد.
- فهرست مطالب : فهرست مطالب شامل رئوس اصلي و فرعي كليه مطالبی باشد كه در متن پايان نامه آمده است.
تبصره: عناوين ذكر شده در فهرست مطالب بايد عيناً با عناوين متن مطابقت داشته باشد .
- فهرست جدول ها، نمودارها و شکل ها : شامل شماره و عنوان جدول ها، نمودارها و شکل ها مي باشد.
- صفحه علائم و اختصارات: تمامي علائم و اختصاراتي که در متن اصلي پايان نامه مورد استفاده قرار گرفته است با تعيين واژه ي کامل آن ها در اين صفحه آورده شود.
- فهرست ضمائم و پيوست ها : شامل شماره و عنوان ضمائم وپيوست ها باشد.
- مقالات چاپ شده : خلاصه مقالات چاپ شده ، ضمیمه گردد.
2- متن اصلي پايان نامه شامل قسمت هاي زیر باشد:
- فصل اول: مقدمه (Introduction): شامل بخش هاي بيان مسئله، اهداف و فرضيات (یا سوالات پژوهشی) باشد.
- بيان مسئله (Statement of the problem) : در اين بخش بطور مختصر به ضرورت انجام كار اشاره می شود و کاستی های موجود (Existence gap) در زمينه موضوع، بررسي و ضرورت انجام کار بیان می گردد.
- اهداف و فرضيات (Goals and hypothesis): اهداف اصلي و جزئي و همچنين فرضيات به همان ترتيبي كه در پروپوزال طراحي گرديده است بايد در اين بخش از پايان نامه درج گردد.
- فصل دوم: مروري بر مطالعات انجام يافته (Literature review): در اين فصل به جزئيات بيشتري از مطالعات انجام شده در رابطه با موضوع پايان نامه پرداخته شود.
- فصل سوم: مواد و روش ها (Materials and methods): هدف از اين فصل، ارائه روش هاي مورد استفاده در حل مسئله و يا موضوع پايان نامه است. در اين فصل موارد زير بايد توضيح داده شود :
- مواد و تجهیزات مورد نیاز
- نوع مطالعه: 1- نوع مطالعه از نظر كاربردي، بنيادي، بنيادي كاربردي و يا جامعه نگر ، تعیین گردد.
2- درصورتي كه موضوع پايان نامه باليني باشد، بايستي تعريف جامعه ي مورد مطالعه معيارهاي ورود و حذف، روش نمونه گيري، حجم نمونه و روش آماري مورد استفاده بيان گردد.
3- مكان و زمان انجام مطالعه: اين بخش در كارهاي تجربي بيشتر از نظر حفظ حقوق معنوي دانشگاه اهميت دارد. اما در كارهاي باليني مي تواند از نظر عملي نيز موثر باشد. لذا در هر دوصورت بيان آن ضروري است.
4- بايد برحسب نوع مطالعه به نحوه تعيين حجم نمونه، نحوه نمونه برداري، نحوه همسان سازي نمونه ها، نحوه پيگيري، نحوه مداخله، ملاحظات اخلاقي نيز ... اشاره شود.
- متغیر ها : تعريف عملي و مقياس اندازه گيري متغیر ها شرح داده شود.
- روش اجرای طرح: كليه مراحل علمي و آزمايشگاهي كه در طول انجام پايان نامه مورد استفاده بوده است بايد بيان گردد (به نحوي كه اگر فرد ديگري بخواهد در همان زمينه تحقيق نمايد اطلاعات لازم وضروري را در اختيار داشته باشد).
- روش تجزيه و تحليل داده ها: روش هاي آماري مورد استفاده دقيقاً بيان شود (در صورت نياز طبق نظر مشاور آمار).
- مشكلات و محدوديت ها: به هرحال در صورتي كه احساس مي شود مشكل در انجام پايان نامه خواهد بود بهتر است دقيقاً بيان گردد.
- فصل چهارم: نتايج (Results)
اين فصل حاصل تحقيق دانشجو است و به سوالات، اهداف و فرضياتي طراحي شده در پروپوزال پاسخ داده مي شود. يافته ها در ابتدا باید با جملات ساده و روان بيان شود و براي بيان جزئيات به جدول ها، نمودارها، شکل ها و ..... استناد شود. در اين فصل باید تنها به بيان يافته ها اختصاص یابد و از تفسير یافته ها پرهیز گردد. نتايج حاصل به ترتيب و متناسب با اهداف و فرضياتي كه در پروپوزال طراحي شده بود، بيان گردد. در این فصل زیر نویس شکل ها، بطور کامل اورده شود و هم چنین نمودار ها باید مفهوم باشد.
- فصل پنجم: بحث، نتايج نهايي پيشنهادها
- بحث (Discussion): در اين فصل، مطالب مندرج در فصل نتايج، به بحث و ارزيابي گذاشته شده و با يافته هاي ديگر محققين مقايسه مي گردد و دلايل رد و یا تاييد نتايج حاصله، تحلیل مي گردد. هم چنین باید به يافته هاي مهم و شاخص پايان نامه با دلايل منطقي و علمي اشاره شود. اين فصل از نظر حجم مطالب با فصل هاي بررسي متون و نتايج بايد تناسب منطقي داشته باشد. باید توجه گردد که تنها نتايجي مورد بحث قرار گيرد كه در فصل يافته ها به آن اشاره شده است و نتايج با مطالعات علمی و معتبر مقايسه شود.
- نتیجه گیری (Conclusion): در اين قسمت نتايج اختصاصي ومهم به صورت دسته بندي شده جهت استفاده بهينه از محتويات پايان نامه ارائه مي گردد، طوري كه خواننده پايان نامه با خواندن آن بتواند يافته هاي مهم پايان نامه را به دست آورد. لازم به ذکر است که در این قسمت، هیچ مطلب جدیدی نباید اضافه شود.
- پيشنهادها (Suggestions): در اين بخش از پايان نامه که در جهت تقویت و ارتقاء پروژه انجام شده، به ان اشاره مي شود راه حل هاي پيشنهادي دانشجو واستاد راهنما با توجه به آشنايي و تسلطي كه به موضوع پيدا كرده اند ارائه مي شود و در حقيقت مي توان گفت در اين بخش زمينه هاي تحقيقاتي جديد، پيش روي محققان گذاشته مي شود.
تبصره: تعدادی از پيشنهادها ممکن است در رابطه با بكارگيري يافته هاي تحقيق باشد كه درصورت كاربردي بودن موضوع، بايد به آنها اشاره شود .
- فصل ششم : فهرست منابع (References): ذكر منابع به جهت رعايت اصول اخلاقي تحقيق و اعتبار بخشیدن به پروژه های انجام شده ضروری است. تنظيم فهرست منابع به روش شماره گذاري (روش ونکوور) انجام گردد که در این روش، شماره، به ترتیب ورود منبع به داخل متن خواهد بود که اولين منبع مورد استفاده در متن، اولين رفرانس در بخش فهرست منابع مي باشد. مانند :
الف- استفاده از مقاله هاي انگليسي :
Deleu. D, Hanssens. Y, Salmy. HS, Hastie. I. Peripheral polyneuropathy
due to chronic use of topical ammoniated mercury. J. Toxicol. Clin.
Toxicol. 1998: 36(3): 233-237.
ب- استفاده از پايان نامه: نام خانوادگي و نام، عنوان، مقطع، رشته، دانشكده، دانشگاه، سال انتشار، جلد، شماره و صفحه، مانند :
فاضل علیرضا. مطالعات هیستوشیمیایی ترکیبات قندی سطح سلولی لنفوسیت های T در روند تکامل جنینی. مجله دانشکده پزشکی دانشگاه علوم پزشکی مشهد. 1374؛ جلد 38 (شماره49):13-3
ج- استفاده از كتاب: نام نويسنده، اسم كتاب، نام ناشر، سال چاپ، صفحات، مانند :
اميدي اشرفي. ع، رضايي. ح. : تكنيكهاي هيستوپاتولوژي، جهاد دانشگاهي دانشگاه مشهد، 1368 صفحه 80-50
تبصره: فقط منابعي كه در متن به آنها استناد شده باید در فهرست منابع آورده شود.
- ضمائم: در این قسمت مطالبی مانند چکيده ي انگليسي، صفحه عنوان به انگليسي، صفحه تصويب پايان نامه توسط هيئت داوران، سایر موارد (مانند رضایت نامه، patent ، اخذ گرانت خاص و .....) اورده شود. هم چنین مطالبی مانند جدول، شكل و يا مواردی كه به طور مستقيم به پايان نامه ارتباط نــداشته باشد و ارائه آنها جهت تكميل اطلاعات خوانندگان ضروري به نظر مي رسد درج مي گردد.
- چكيده ي انگليسي (Abstract): چکیده انگلیسی که باید دارای عنوان باشد، ترجمه ي سليس و روان چكيده فارسي است. و انطباق ان با چكيده ي فارسي ضروری است. چکیده باید کمتر از 300 كلمه باشد و حتي الامكان در يك صفحه نوشته شود. كلمات كليدي باید در انتهاي چكيده اورده شود.
- صفحه عنوان به انگليسي: ترجمه صفحه عنوان فارسي با همان ترتيبي که قبلا توضيح داده شده در اين قسمت از پايان نامه اورده شود.
- صفحه تصويب پايان نامه توسط هيئت داوران: تصوير فرم گزارش جلسه ي دفاع از رساله که به تاييد هيئت داوران رسيده و نمره و امتياز دانشجو در آن ملحوظ شده باشد.
3- مشخصات كلي پايان نامه
1- کاغذ و تایپ: مطالب بر روي کاغذ A4 با برنامه Word ، قلم فارسي لوتوس با فونت 14 و انگليسي Times New Roman با فونت 12 تايپ شود (جهت عناوين و فهرست مي توان از فونت درشت تر استفاده نمود). متن فقط بر يک روي کاغذ تايپ شود.
2- فاصله سطرها و حاشيه ها: فاصله ي سطرها در تمامي متن فارسي 5/1 سانتي متر باشد. حاشيه از بالا و سمت راست صفحه 4 سانتي متر و از پايين و سمت چپ صفحه 3 سانتي متر باشد.
3- شماره گذاری صفحات و بخش های پایان نامه : صفحه های ابتدایی (از ابتداء تا اول متن اصلی) با حروف (الف، ب، ج و ...) و متن اصلی پایان نامه از اول تا آخر، با عدد شماره گذاری شوند. شماره باید در5/1 سانتی متری پایین و وسط صفحه قرار گیرد. فصل ها، بخش ها و زیر بخش ها با عدد شماره گذاری شوند، به طوریکه شماره فصل در سمت راست و شماره بخش بعد از آن و الی آخر. مثلا 4-2-3 بیان کننده ی فصل 3، بخش 2 و زیر بخش 4 است.
4- جدول، شکل، نمودار و تصویر ها: جدول، شکل، نمودار و تصویر ها باید واضح باشند، و به ترتيب استناد، شماره گذاري شوند. مثلا براي اولين شکل در فصل 2 شکل 1-2 نوشته شود. در صورت استفاده از جدول و يا شکلي از سایر منابع، بايد به آن استناد شود.
5- زير نويس ها: در صورت ضرورت، در بالا و سمت چپ عبارت مورد نظر، در متن فارسی، عددگذاری شود و در پانویس، نوشته شود.
6- ذکر اعداد و در صد در متن: ضروري است اعداد زیر ده با حروف و اعداد بالای ده و اعشاری، با عدد، در متن، نوشته شود. در صد را با علامت % مشخص شود.
7- سيستم واحدها: سيستم واحدهاي مورد استفاده در پايان نامه متريک SI است. در صورتي که از واحدهاي ديگري استفاده شود معادل آن بر مبناي متريک آورده شود.
8- استفاده از کلمات لاتين در متن: همه ي کلمات در متن به فارسي نوشته شود. در صورت نياز کلمه لاتين مورد استفاده در داخل پرانتز و یا در پانویس نوشته شود.
9- نحوه ارجاع در متن: در صورت استفاده از منابع ديگران، منابع، به ترتيبي که در متن مورد استفاده واقع مي شوند به روش ونکوور، شماره گذاري شوند و در بخش منابع نيز با همان ترتيب آورده شود.
10- مشخصات جلد پايان نامه: جلد پايان نامه بايد خصوصيات زير را داشته باشد :
- از جنس مقواي سخت، با روكش گالينگور و با ضخامت حدود 2 تا 3 ميلي متر باشد .
- رنگ پايان نامه براي دانشجويان کارشناسي ارشد آبی و براي دکترا سورمه اي باشد.
- قطع جلد نيم سانتي متر بزرگ تر از کاغذ متن باشد.
- نوشته هاي روي جلد زرکوب باشد.
- در عطف جلد، عنوان، نام دانشجو، شماره ثبت و سال، نوشته شود.
11- تکثير پايان نامه: براي دانشجويان فوق ليسانس به تعداد اساتید راهنما و مشاور + 3 نسخه و CD و برای دانشجويان دکتري به تعداد اساتید راهنما و مشاور + 3 نسخه و CD.
